Gazeta va sahna

XX asr boshida jadidlar xalqqa ikki yo‘l bilan murojaat qilgan: gazeta sahifasi va teatr sahnasi orqali. Avloniy ikkalasida ham birinchilardan bo‘lgan. Bu yo‘nalish muzeydagi matbuot va teatrga oid eksponatlarni birlashtiradi.

  1. Shuhrat. “Shuhrat” — Avloniy muharrirlik qilgan gazeta. U 1907-yilda Toshkentda chiqa boshlagan, haftada ikki marta nashr etilgan va yangi usul maktablarining ahamiyatini targ‘ib qilgan. Gazeta 10-sonidan keyin yopilgan, tahririyat jihozlari musodara qilingan.
  2. “Osiyo” gazetasi. “Osiyo” gazetasining idorasi Avloniyning hovlisida joylashgan edi. Gazeta sahifalarida Munavvarqori Abdurashidxonov va Abdulla Avloniy kabi jadidlarning maqolalari bosilgan.
  3. Guvohnoma. 1914-yil 4-aprelda Toshkentda “Sadoi Turkiston” gazetasi chiqa boshlagan. Bu — Avloniyning shu gazeta muxbiri sifatidagi xizmat guvohnomasi.
  4. “Sho‘ro” jurnali. Turkiston jadidlari boshqa turkiy xalqlar matbuotini ham diqqat bilan kuzatgan. Bu — Orenburgda chiqqan “Sho‘ro” jurnalining 1908-yil 15-martdagi 6-soni.
  5. Mullo Nasriddin. 1906-yildan Tiflisda (hozirgi Tbilisi) nashr etilgan ozarbayjon hajviy jurnali “Mulla Nasriddin” butun musulmon Sharqida, jumladan Turkistonda ham katta shuhrat qozongan. Muzeyda jurnalning 52 ta soni saqlanadi.
  6. To'plam. Bu to‘plamda Mahmudxo‘ja Behbudiyning “Padarkush” dramasi bor. Avloniy tuzgan “Turon” truppasi 1914-yilda Toshkentdagi “Kolizey” binosida aynan shu asar bilan ish boshlagan. Bosh rollarni ijro etganlar orasida Avloniyning o‘zi ham bo‘lgan.
  7. “Turon”(Turkiston) teatr truppasi afishasi. “Turon” truppasining 1915-yil iyunida Xo‘jandda o‘tgan tomoshalari afishasi: 1, 2 va 3-iyun kunlari “Padarkush”, “To‘y” va “Badbaxt kelin” spektakllari ko‘rsatilgan.
  8. Pinak. Avloniy truppa uchun pyesalar ham yozgan. Bu — uning “Pinak” kulgusining qo‘lyozmasi. Matn ostida “Turkiston xalqiga xizmat qilish uchun yozilgan” degan yozuv bor.
  9. “Adabiyot yohud milliy she'rlar” 2-juz. Avloniyning to‘rt juzli “Adabiyot yoxud milliy she’rlar” to‘plami ilk bor 1909-yilda Toshkentda bosilgan, keyin 1912, 1914 va 1916-yillarda qayta nashr etilgan. Muzeyda to‘plamning 2-juzi saqlanadi.